টিকনি বৰুৱা উদ্ভিদ: অসমৰ পৰম্পৰা আৰু ঔষধি গুণৰ সংমিশ্ৰণ
টিকনি বৰুৱা উদ্ভিদৰ (Byttneria grandiflora)ৰ চমু বিবৰণ
টিকনি বৰুৱা, যাক বৈজ্ঞানিকভাৱে "Byttneria grandiflora" আৰু ইংৰাজীত "Bitter Climber" বুলি জনা যায়, এবিধ লতাজাতীয় উদ্ভিদ। ই 'Malvaceae' পৰিয়ালৰ অন্তৰ্গত আৰু প্ৰধানকৈ উষ্ণ আৰু আৰ্দ্ৰ জলবায়ুত, যেনে ভাৰতৰ উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চল, বাংলাদেশ, আৰু দক্ষিণ-পূৰ্ব এছিয়াৰ কিছু অঞ্চলত পোৱা যায়। এই উদ্ভিদৰ কাণ্ড দীঘলীয়া, লতাৰ দৰে, আৰু ই গছ-গছনিৰ ওপৰত বা অন্য সমৰ্থনৰ সহায়ত বিয়পি পৰে। ইয়াৰ পাতবোৰ হৃদয়াকৃতিৰ, সেউজীয়া, আৰু ফুলবোৰ সৰু, সাধাৰণতে বগা বা হালধীয়া ৰঙৰ। ফলবোৰ কাঁইটীয়া, যাৰ বাবে ইয়াক স্পৰ্শ কৰোঁতে সাৱধানতাৰ প্ৰয়োজন। ইয়াৰ তিতা সোৱাদৰ বাবে ইয়াক "Bitter Climber" নাম দিয়া হৈছে। অসমৰ গ্ৰাম্য অঞ্চলত এই উদ্ভিদ সহজে দেখা যায় আৰু ইয়াৰ সাংস্কৃতিক তথা ঔষধি গুৰুত্ব অতি বেছি।
অসমীয়া সমাজত বহাগ বিহুত টিকনি বৰুৱাৰ ব্যৱহাৰ
অসমীয়া সমাজত বহাগ বিহু উৎসৱৰ সময়ত টিকনি বৰুৱাৰ বিশেষ গুৰুত্ব আছে। এই লতাজাতীয় উদ্ভিদ ঘৰৰ প্ৰৱেশদ্বাৰ, বাৰী, বা গোহালিৰ ওপৰত লগোৱাৰ পৰম্পৰা প্ৰচলিত। এই পৰম্পৰাৰ পিছত আছে জনবিশ্বাস যে টিকনি বৰুৱাই ঘৰখনক অশুভ শক্তিৰ পৰা ৰক্ষা কৰে আৰু সমৃদ্ধি কঢ়িয়াই আনে। বিশেষকৈ গৰু-ম’হৰ গোহালিৰ কাষত ইয়াক বান্ধিলে পশুধনৰ উপৰত বেয়া প্ৰভাৱ পৰাৰ পৰা ৰক্ষা পোৱা যায় বুলি বিশ্বাস কৰা হয়।
বহাগ বিহুত টিকনি বৰুৱাৰ ব্যৱহাৰৰ পৰম্পৰাগত পদ্ধতিসমূহ হ’ল:
1.প্ৰৱেশদ্বাৰত সজ্জা: ঘৰৰ মূল দুৱাৰত টিকনি বৰুৱাৰ লতা বান্ধি ৰাখিলে পৰিয়ালৰ সদস্যসকলৰ ওপৰত সৌভাগ্য আৰু সুৰক্ষা লাভ হয় বুলি বিশ্বাস কৰা হয়।
2.গোহালিৰ সুৰক্ষা: গৰু-ম’হৰ গোহালিৰ চাৰিওফালে টিকনি বৰুৱাৰ ডাল বান্ধি পশুধনক ৰোগ-ব্যাধিৰ পৰা ৰক্ষা কৰা হয়।
3. পৰম্পৰাগত স্নান: কিছু অঞ্চলত টিকনি বৰুৱাৰ পাতৰ সৈতে অন্য উদ্ভিদৰ পাত মিহলাই বিহুৰ দিনা স্নানৰ পানীত ব্যৱহাৰ কৰা হয়। এই পদ্ধতিয়ে শৰীৰক শুদ্ধ কৰে আৰু স্বাস্থ্যৰ উন্নতি ঘটায় বুলি বিশ্বাস কৰা হয়।
এই পৰম্পৰাবোৰ অসমীয়া সমাজৰ প্ৰকৃতিৰ সৈতে সংযোগ আৰু পৰিৱেশৰ প্ৰতি শ্ৰদ্ধাৰ প্ৰতীক। বহাগ বিহুৰ সময়ত টিকনি বৰুৱাৰ ব্যৱহাৰে পৰম্পৰাগত জ্ঞান আৰু সংস্কৃতিৰ ধাৰাবাহিকতা বজাই ৰাখে। বহাগ বিহুত গৰু বিহু দিনা ১০১ বিধ শাক পাঁচলিৰে ব্যঞ্জন
খোৱাৰ পৰম্পৰা অতীজৰে পৰা চলি আহিছে।টিকনি বৰুৱা এই ব্যঞ্জনৰ এক অপৰিহাৰ্য উপাদান। ইয়াৰ পাত আৰু কোমল ডাল সিজাই বা ভাজি এই ব্যঞ্জনত যোগ কৰা হয়। ইয়াৰ সোৱাদ মৃদু আৰু সামান্য পিছল, যি ব্যঞ্জনৰ স্বাদ বৃদ্ধি কৰে।
টিকনি বৰুৱাৰ ঔষধি গুণাগুণ
টিকনি বৰুৱাৰ ঔষধি গুণৰ বাবে ইয়াক পৰম্পৰাগত চিকিৎসা পদ্ধতিত ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ইয়াৰ পাত, শিপা, আৰু কাণ্ডত বিভিন্ন জৈৱ-সক্ৰিয় যৌগ, যেনে এলকেলয়ড, ফ্লেভনয়ড, আৰু টেনিন থাকে, যিয়ে ইয়াক ঔষধি গুণ প্ৰদান কৰে। ইয়াৰ কিছু গুৰুত্বপূৰ্ণ ঔষধি গুণ হ’ল:
1.প্রদাহ-বিৰোধী গুণ: টিকনি বৰুৱাৰ পাত আৰু শিপাৰ ৰসে শৰীৰৰ প্রদাহ কমোৱাত সহায় কৰে। আঁঠুৰ বিষ বা গাঁঠিৰ প্রদাহৰ চিকিৎসাত ইয়াক পেষ্ট হিচাপে বাহ্যিকভাৱে প্ৰয়োগ কৰা হয়।
2.বীজাণু-নাশক ক্ষমতা: ইয়াৰ এন্টি-মাইক্ৰ’বিয়েল গুণৰ বাবে কটা-ছিঙা বা ছালৰ সংক্ৰমণৰ চিকিৎসাত ইয়াৰ পাতৰ ৰস ব্যৱহাৰ কৰা হয়।
3.হজম শক্তিৰ উন্নতি: টিকনি বৰুৱাৰ তিতা সোৱাদে হজম শক্তি বৃদ্ধি কৰে। ইয়াৰ পাতৰ কাঢ়া পেটৰ গেছ, এচিডিটি, আৰু অজীৰ্ণৰ চিকিৎসাত ব্যৱহৃত হয়।
4.জ্বৰ-নিৰাময়কাৰী: পৰম্পৰাগতভাৱে ইয়াৰ শিপাৰ নিষ্কাশন জ্বৰ আৰু ঠাণ্ডাৰ চিকিৎসাত ব্যৱহাৰ কৰা হয়।
5.চৰ্দি আৰু শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সমস্যা: ইয়াৰ পাতৰ কাঢ়া কাহ আৰু শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সমস্যাৰ পৰা উপশম দিয়ে।
6.ছালৰ যতন: টিকনি বৰুৱাৰ পাতৰ পেষ্ট ছালৰ ফোঁহা, একজিমা, আৰু অন্যান্য সমস্যাৰ চিকিৎসাত ব্যৱহাৰ কৰা হয়।
টিকনি বৰুৱাৰ বিভিন্ন ব্যৱহাৰ আৰু পৰিমাণ
টিকনি বৰুৱাৰ বিভিন্ন অংশ বেলেগ বেলেগ পদ্ধতিৰে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। তলত ইয়াৰ ব্যৱহাৰৰ পৰিমাণ আৰু পদ্ধতি উল্লেখ কৰা হ’ল:
1পাতৰ পেষ্ট (Paste)
ব্যৱহাৰ: ছালৰ সংক্ৰমণ, ফোঁহা, বা গাঁঠিৰ বিষৰ চিকিৎসা।
পৰিমাণ: ৫-১০টা সতেজ পাত পিহি পেষ্ট তৈয়াৰ কৰি দিনে এবাৰ আক্ৰান্ত স্থানত প্ৰয়োগ কৰা হয়।
সাৱধানতা: অত্যাধিক প্ৰয়োগে ছালত জ্বলন সৃষ্টি কৰিব পাৰে।
2.পাতৰ কাঢ়া (Decoction)
ব্যৱহাৰ: হজমৰ সমস্যা, জ্বৰ, বা শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ সমস্যা।
পৰিমাণ: ১০-১৫টা পাত ২০০ মিলিলিটাৰ পানীত উতলাই ৫০ মিলিলিটাৰ কাঢ়া তৈয়াৰ কৰি দিনে ১-২ বাৰ সেৱন কৰা হয়।সাৱধানতা: অত্যাধিক সেৱনে বমি বা পেটৰ অস্বস্তিৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে।
3.শিপাৰ ৰস:
ব্যৱহাৰ: জ্বৰ, প্রদাহ, বা পেটৰ সমস্যা।
পৰিমাণ: ৫-১০ গ্ৰাম শুকান শিপা পিহি পানীত মিহলাই দিনে এবাৰ সেৱন কৰা হয়।
সাৱধানতা: শিশু আৰু গৰ্ভৱতী মহিলাৰ বাবে উপযুক্ত নহয়।
4.বাহ্যিক প্ৰয়োগ:
ব্যৱহাৰ: কটা-ছিঙাৰ চিকিৎসা বা ছালৰ যতন।
পৰিমাণ: পাতৰ ৰস সৰু পৰিমাণে (২-৩ ফোঁটা) আক্ৰান্ত স্থানত প্ৰয়োগ কৰা হয়।
সাৱধানতা: সংবেদনশীল ছালত পৰীক্ষা কৰি প্ৰয়োগ কৰিব লাগে।
পৰিমাণ: পাতৰ ৰস সৰু পৰিমাণে (২-৩ ফোঁটা) আক্ৰান্ত স্থানত প্ৰয়োগ কৰা হয়।
সাৱধানতা: সংবেদনশীল ছালত পৰীক্ষা কৰি প্ৰয়োগ কৰিব লাগে।
ব্যৱহাৰৰ সীমাবদ্ধতা
টিকনি বৰুৱাৰ ঔষধি গুণ থকাৰ পিছতো ইয়াৰ ব্যৱহাৰত কিছু সীমাবদ্ধতা আছে:
1.অত্যাধিক সেৱন: ইয়াৰ তিতা সোৱাদ আৰু সক্ৰিয় যৌগৰ বাবে অত্যাধিক সেৱনে পেটৰ অস্বস্তি, বমি, বা ডায়েৰিয়াৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে।
2.এলাৰ্জিৰ সম্ভাৱনা: কিছুমানৰ ক্ষেত্ৰত ইয়াৰ পাত বা ৰসৰ প্ৰতি এলাৰ্জি হ’ব পাৰে, যাৰ ফলত ছালত ফোহা বা জ্বলন হ’ব পাৰে।
3.গৰ্ভৱতী আৰু শিশুৰ বাবে: গৰ্ভৱতী মহিলা আৰু শিশুৰ বাবে ইয়াৰ সেৱনৰ পৰামৰ্শ দিয়া নহয়, কিয়নো ইয়াৰ নিৰাপত্তাৰ ওপৰত পৰ্যাপ্ত গৱেষণা নাই।
4.দীৰ্ঘম্যাদী ব্যৱহাৰ: দীৰ্ঘদিন ধৰি নিয়মীয়াকৈ ব্যৱহাৰ কৰিলে যকৃত বা কিডনীৰ ওপৰত প্ৰভাৱ পৰিব পাৰে।
5.ঔষধৰ সৈতে পাৰস্পৰিক ক্ৰিয়া: টিকনি বৰুৱাৰ নিষ্কাশন কিছুমান আধুনিক ঔষধৰ সৈতে পাৰস্পৰিক ক্ৰিয়া কৰিব পাৰে, গতিকে চিকিৎসকৰ পৰামৰ্শ অবিহনে ব্যৱহাৰ নকৰাই ভাল।
গৱেষণা পত্ৰৰ উদাহৰণ
টিকনি বৰুৱাৰ ঔষধি গুণৰ ওপৰত সীমিত গৱেষণা হৈছে, কিন্তু কিছুমান সম্পৰ্কিত গৱেষণাই ইয়াৰ সম্ভাৱনা প্ৰকাশ কৰিছে। উদাহৰণ হ’ল:
"Ethnomedicinal Plants of Assam: A Study on Traditional Healing Practices"; Borah, J., & Sharma, K.; mJournal of Ethnopharmacology*, 2019বিৱৰণ: এই গৱেষণাত অসমৰ বিভিন্ন জাতি-জনগোষ্ঠীৰ মাজত টিকনি বৰুৱাৰ ব্যৱহাৰৰ তথ্য সংগ্ৰহ কৰা হৈছে। ইয়াত উল্লেখ কৰা হৈছে যে ইয়াৰ পাতৰ নিষ্কাশনত এন্টি-ইনফ্লেমেটৰী আৰু এন্টি-মাইক্ৰ’বিয়েল গুণ থাকে, যিবোৰ পৰম্পৰাগতভাৱে ছালৰ ৰোগ আৰু হজমৰ সমস্যাৰ চিকিৎসাত ব্যৱহৃত হয়।
উপসংহাৰ
টিকনি বৰুৱা অসমীয়া সমাজৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ উদ্ভিদ, যাৰ সাংস্কৃতিক আৰু ঔষধি মূল্য অতুলনীয়। বহাগ বিহুত ইয়াৰ ব্যৱহাৰে পৰম্পৰা আৰু বিশ্বাসৰ সংযোগ স্থাপন কৰে, আনহাতে ইয়াৰ ঔষধি গুণে স্বাস্থ্যৰ ক্ষেত্ৰত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে। তথাপি, ইয়াৰ ব্যৱহাৰত সাৱধানতা অৱলম্বন কৰা উচিত। গৱেষণাৰ দ্বাৰা ইয়াৰ সম্ভাৱনা আৰু অধিক প্ৰকাশ পাব পাৰে, যাৰ ফলত এই উদ্ভিদৰ বৈজ্ঞানিক ব্যৱহাৰ বৃদ্ধি পাব।

Comments
Post a Comment